Egzogena intoksikacija

Svaka materija u dovoljno velikoj količini može da bude toksična. Kuhinjska so (NaCl) je neophodna u svakodnevnoj ishrani, ali u prkomernoj količini mođe da izazove ozbiljne posledice na nivou celog organizma.

Pod pojmom toksin uglavnom se smatraju supstance koje u maloj količini mogu da oštete organizam. Intoksikacija predstavlja oštećenje organizma i može da bude endogenog i egzogenog porekla.

Egzogena intokikacija nastaje unošenjem supstanci u organizam iz spoljašnje sredine, najčešće nenamerno, slučajno, zadesno iz neznanja ili ređe namerno u cilju ubistva ili samoubistva. Toksini se mogu uneti putem respiratornog trakta, digestivnog trakta, kože, sluznica ili parenteralno.

Intoksikacija putem respiratornog trakta je najbrža, na ovaj način se unose materije u obliku para ili gasova i veoma brzo difunduju kroz aleokapilarnu membranu velike površine. Toksini iz pluća putem četiri šuplje vene dospevaju u levo srce, a odatle aortom u sistemsku cirkulaciju zaobilazeći jetru i procese detoksikacije. Na ovom saznanju se temelji i primena nekih anestetika u cilju postizanja opšte anestezije.

Intoksikacija putem digestivnog trakta je najčešća. Uglavnom se opasne materije unose kontaminiranom hranom ili vodom. Apsorpcija može da se odvija u bilo kom delu digestivne cevi, od usta, preko želica, do tankog creva, u kojem je apsorpcija i najintenzivnija. Nakon dospevanja u portni krvotok toksini se raličitim mehanizmom detoksikuju u zavisnosti da li su hidrosolubilni ili liposolubilni.

Kroz intaktnu kožu toksične materije retko mogu da izazovu oštećenje organizma. Uglavnom se apsorbuju kroz golikul dlake ili lojne žlezde. Intoksikacija je moguća i preko konjuktive i urogenitalnog trakta.

Parenteralni način je još jedan od vidova mogućeg prodora toksina u organizam. Uglavnom se dešava ujedom zmije ili insekata, ali i arteficijalnim aplikovanjem (intravenski, subkutano, supkutano).

Foto: Creative Market

Written by Medicus

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *